रोधक हा विद्युत प्रवाहाच्या मार्गात अडथळा निर्माण करणारा एक निष्क्रिय विद्युत घटक आहे. ते जवळजवळ सर्व विद्युत नेटवर्क आणि इलेक्ट्रॉनिक सर्किट्समध्ये आढळतात. रोध ओहममध्ये मोजला जातो. जेव्हा एका रोधकामधून एक अँपिअरचा विद्युत प्रवाह जातो आणि त्याच्या टोकांवर एक व्होल्टचा व्होल्टेज ड्रॉप असतो, तेव्हा निर्माण होणाऱ्या रोधाला एक ओहम म्हणतात. विद्युत प्रवाह हा टोकांवरील व्होल्टेजच्या समानुपाती असतो. हे गुणोत्तर या चिन्हाने दर्शविले जाते.ओहमचा नियम:

रेझिस्टरचा उपयोग अनेक कामांसाठी केला जातो. विद्युत प्रवाह मर्यादित करणे, व्होल्टेजचे विभाजन, उष्णता निर्मिती, सर्किट्सचे मॅचिंग आणि लोडिंग, गेन नियंत्रित करणे आणि टाइम कॉन्स्टंट निश्चित करणे ही काही उदाहरणे आहेत. ते व्यावसायिकरित्या नऊ पटींपेक्षा जास्त श्रेणीतील रेझिस्टन्स मूल्यांसह उपलब्ध आहेत. त्यांचा उपयोग ट्रेनमधील गतिज ऊर्जा नष्ट करण्यासाठी इलेक्ट्रिक ब्रेक म्हणून केला जाऊ शकतो, किंवा इलेक्ट्रॉनिक्ससाठी ते एक चौरस मिलिमीटरपेक्षा लहान असू शकतात.

रेझिस्टरची मूल्ये (पसंतीची मूल्ये)
१९५० च्या दशकात रेझिस्टर्सच्या वाढलेल्या उत्पादनामुळे प्रमाणित प्रतिरोध मूल्यांची गरज निर्माण झाली. प्रतिरोध मूल्यांची श्रेणी तथाकथित पसंतीच्या मूल्यांद्वारे प्रमाणित केली जाते. ही पसंतीची मूल्ये ई-सिरीजमध्ये परिभाषित केली जातात. ई-सिरीजमध्ये, प्रत्येक मूल्य मागील मूल्यापेक्षा एका विशिष्ट टक्केवारीने जास्त असते. वेगवेगळ्या टॉलरन्ससाठी विविध प्रकारच्या ई-सिरीज अस्तित्वात आहेत.

रेझिस्टर अनुप्रयोग
रेझिस्टरच्या उपयोगाच्या क्षेत्रांमध्ये प्रचंड विविधता आहे; डिजिटल इलेक्ट्रॉनिक्समधील अचूक घटकांपासून ते भौतिक राशींच्या मापन उपकरणांपर्यंत. या प्रकरणात काही लोकप्रिय उपयोगांची यादी दिली आहे.

एकसर आणि समांतर जोडणीतील रोधक
इलेक्ट्रॉनिक सर्किट्समध्ये, रेझिस्टर्स बहुतेकदा सिरीज किंवा पॅरललमध्ये जोडलेले असतात. उदाहरणार्थ, एक सर्किट डिझायनर विशिष्ट रेझिस्टन्स मूल्य मिळवण्यासाठी प्रमाणित मूल्यांचे अनेक रेझिस्टर्स (ई-सिरीज) एकत्र जोडू शकतो. सिरीज जोडणीमध्ये, प्रत्येक रेझिस्टरमधून जाणारा करंट समान असतो आणि समतुल्य रेझिस्टन्स हा प्रत्येक रेझिस्टरच्या रेझिस्टन्सच्या बेरजेइतका असतो. पॅरलल जोडणीमध्ये, प्रत्येक रेझिस्टरमधून जाणारा व्होल्टेज समान असतो आणि समतुल्य रेझिस्टन्सचा व्यस्त हा सर्व पॅरलल रेझिस्टर्सच्या व्यस्त मूल्यांच्या बेरजेइतका असतो. 'पॅरलल आणि सिरीजमधील रेझिस्टर्स' या लेखांमध्ये गणनेच्या उदाहरणांचे सविस्तर वर्णन दिलेले आहे. याहूनही अधिक गुंतागुंतीची नेटवर्क्स सोडवण्यासाठी, किरचॉफच्या सर्किट नियमांचा वापर केला जाऊ शकतो.

विद्युत प्रवाह मोजा (शंट रेझिस्टर)
परिपथाला एकसर जोडणीत जोडलेल्या, ज्ञात रोध असलेल्या एका अचूक रोधकावरील व्होल्टेजमधील घट मोजून विद्युत प्रवाहाची गणना केली जाऊ शकते. ओहमच्या नियमाचा वापर करून प्रवाहाची गणना केली जाते. याला अॅमीटर किंवा शंट रोधक म्हणतात. सामान्यतः हा कमी रोध मूल्याचा, उच्च अचूकतेचा मॅंगनीज रोधक असतो.

एलईडीसाठी रेझिस्टर
एलईडी दिवे चालवण्यासाठी एका विशिष्ट विद्युत प्रवाहाची आवश्यकता असते. खूप कमी विद्युत प्रवाहामुळे एलईडी पेटणार नाही, तर खूप जास्त विद्युत प्रवाहामुळे उपकरण जळून जाऊ शकते. त्यामुळे, ते अनेकदा रोधकांसोबत मालिकेत (series) जोडले जातात. यांना बॅलस्ट रोधक (ballast resistors) म्हणतात आणि ते परिपथातील विद्युत प्रवाह निष्क्रियपणे नियंत्रित करतात.

ब्लोअर मोटर रेझिस्टर
गाड्यांमध्ये, हवा खेळती ठेवण्याची प्रणाली (एअर व्हेंटिलेशन सिस्टीम) ब्लोअर मोटरद्वारे चालवल्या जाणाऱ्या पंख्याद्वारे कार्यान्वित केली जाते. पंख्याचा वेग नियंत्रित करण्यासाठी एक विशेष रेझिस्टर वापरला जातो. याला ब्लोअर मोटर रेझिस्टर म्हणतात. वेगवेगळ्या रचना वापरात आहेत. एका रचनेत, पंख्याच्या प्रत्येक वेगासाठी वेगवेगळ्या आकाराच्या वायरवाउंड रेझिस्टर्सची मालिका वापरली जाते. दुसऱ्या रचनेत, प्रिंटेड सर्किट बोर्डवर एक पूर्णपणे एकात्मिक सर्किट (fully integrated circuit) समाविष्ट केले जाते.