१. वेगवेगळे घटक

निकेल क्रोमियम मिश्रधातूतार प्रामुख्याने निकेल (Ni) आणि क्रोमियम (Cr) यांनी बनलेली असते आणि त्यात इतर मूलद्रव्यांचे अल्प प्रमाण देखील असू शकते. निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूमध्ये निकेलचे प्रमाण साधारणपणे ६०%-८५% असते आणि क्रोमियमचे प्रमाण सुमारे १०%-२५% असते. उदाहरणार्थ, सामान्य निकेल-क्रोमियम मिश्रधातू Cr20Ni80 मध्ये क्रोमियमचे प्रमाण सुमारे २०% आणि निकेलचे प्रमाण सुमारे ८०% असते.

तांब्याच्या तारेचा मुख्य घटक तांबे (Cu) आहे, ज्याची शुद्धता 99.9% पेक्षा जास्त असू शकते, जसे की T1 शुद्ध तांबे, ज्यामध्ये तांब्याचे प्रमाण 99.95% पर्यंत असते.

२. वेगवेगळे भौतिक गुणधर्म

रंग

नायक्रोमची तार सामान्यतः चंदेरी राखाडी रंगाची असते. याचे कारण असे की, हा रंग देण्यासाठी निकेल आणि क्रोमियमची धातुरूपी चमक मिसळली जाते.

तांब्याच्या तारेचा रंग जांभळट लाल असून, तो तांब्याचा वैशिष्ट्यपूर्ण रंग आहे आणि त्याला धातूसारखी चमक असते.

घनता

निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूची रेखीय घनता तुलनेने जास्त असते, साधारणपणे ८.४ ग्रॅम/सेमी³. उदाहरणार्थ, १ घनमीटर निक्रोम तारेचे वस्तुमान सुमारे ८४०० किलो असते.

- दतांब्याची तारघनता सुमारे ८.९६ ग्रॅम/सेमी³ आहे, आणि समान आकारमानाची तांब्याची तार निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूच्या तारेपेक्षा किंचित जड असते.

वितळणबिंदू

निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूचा वितळणांक सुमारे 1400°C असतो, ज्यामुळे तो सहज न वितळता उच्च तापमानात काम करू शकतो.

तांब्याचा वितळणांक सुमारे 1083.4℃ आहे, जो निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूच्या वितळणांकापेक्षा कमी आहे.

विद्युत वाहकता

तांब्याची तार विजेचे उत्तम वहन करते, सामान्य स्थितीत तांब्याची विद्युत वाहकता सुमारे 5.96×10⁻⁶ S/m असते. याचे कारण असे की, तांब्याच्या अणूंची इलेक्ट्रॉनिक रचना त्याला विद्युत प्रवाह चांगल्या प्रकारे वाहून नेण्यास मदत करते आणि हा एक सामान्यपणे वापरला जाणारा सुवाहक पदार्थ आहे, ज्याचा उपयोग वीज पारेषणासारख्या क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो.

निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूच्या तारेची विद्युत वाहकता कमी असते आणि तिची विद्युत वाहकता तांब्यापेक्षा खूपच कमी, सुमारे 1.1×10⁶S/m असते. हे मिश्रधातूतील निकेल आणि क्रोमियमच्या अणूंच्या संरचनेमुळे आणि त्यांच्यातील आंतरक्रियेमुळे होते, ज्यामुळे इलेक्ट्रॉनच्या वहनाला काही प्रमाणात अडथळा येतो.

औष्णिक वाहकता

तांब्यामध्ये उत्कृष्ट औष्णिक वाहकता असते, त्याची औष्णिक वाहकता सुमारे 401W/(m·K) असते, ज्यामुळे उष्णता विसर्जन उपकरणांसारख्या चांगल्या औष्णिक वाहकतेची आवश्यकता असलेल्या ठिकाणी तांब्याचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो.

निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूची औष्णिक वाहकता तुलनेने कमी असते आणि तिची औष्णिक वाहकता साधारणपणे ११.३ ते १७.४ वॅट/(मीटर·केल्विन) दरम्यान असते.

३. वेगवेगळे रासायनिक गुणधर्म

गंजरोधक

निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूंमध्ये उत्तम क्षरण-प्रतिरोध असतो, विशेषतः उच्च तापमानाच्या ऑक्सिडेशन वातावरणात. निकेल आणि क्रोमियम मिश्रधातूच्या पृष्ठभागावर एक दाट ऑक्साईड थर तयार करतात, ज्यामुळे पुढील ऑक्सिडेशन प्रक्रिया थांबतात. उदाहरणार्थ, उच्च तापमानाच्या हवेमध्ये, ऑक्साईडचा हा थर मिश्रधातूच्या आतील धातूला पुढील क्षरणापासून वाचवू शकतो.

हवेत तांब्याचे सहजपणे ऑक्सिडीकरण होऊन अर्क (बेसिक कॉपर कार्बोनेट, सूत्र Cu₂(OH)₂CO₃) तयार होतो. विशेषतः दमट वातावरणात, तांब्याच्या पृष्ठभागाचे हळूहळू क्षरण होते, परंतु काही ऑक्सिडीकरण न करणाऱ्या आम्लांमध्ये त्याचा क्षरण-प्रतिरोध तुलनेने चांगला असतो.

रासायनिक स्थिरता

नायक्रोम मिश्रधातूमध्ये उच्च रासायनिक स्थिरता असते आणि तो अनेक रसायनांच्या उपस्थितीत स्थिर राहू शकतो. त्यात आम्ल, अल्कली आणि इतर रसायनांना सहन करण्याची क्षमता असते, परंतु तो तीव्र ऑक्सिडीकारक आम्लांमध्येही प्रतिक्रिया देऊ शकतो.

काही तीव्र ऑक्सिडीकारकांमध्ये (जसे की नायट्रिक आम्ल) तांब्यासोबत अधिक तीव्र रासायनिक अभिक्रिया घडते, ज्याचे अभिक्रिया समीकरण \(3Cu + 8HNO₃(dilute)=3Cu(NO₃ +2NO↑ + 4H₂O\) असे आहे.

४. विविध उपयोग

निकेल-क्रोमियम मिश्रधातूची तार

त्याच्या उच्च रोधकता आणि उच्च तापमान प्रतिरोधकतेमुळे, त्याचा उपयोग प्रामुख्याने इलेक्ट्रिक ओव्हन आणि इलेक्ट्रिक वॉटर हीटरमधील हीटिंग वायर्ससारखे इलेक्ट्रिक हीटिंग घटक बनवण्यासाठी केला जातो. या उपकरणांमध्ये, नायक्रोम वायर्स विद्युत ऊर्जेचे उष्णतेमध्ये कार्यक्षमतेने रूपांतर करण्यास सक्षम असतात.

- याचा उपयोग काही प्रसंगी अशा ठिकाणीही केला जातो जिथे उच्च तापमानाच्या वातावरणात यांत्रिक गुणधर्म टिकवून ठेवण्याची आवश्यकता असते, जसे की उच्च तापमानाच्या भट्ट्यांचे आधारभूत भाग.

तांब्याची तार

तांब्याच्या तारेचा वापर प्रामुख्याने वीज प्रेषणासाठी केला जातो, कारण तिच्या चांगल्या विद्युत वाहकतेमुळे प्रेषणादरम्यान होणारा विद्युत ऊर्जेचा अपव्यय कमी होतो. पॉवर ग्रिड प्रणालीमध्ये, वायर आणि केबल्स बनवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात तांब्याच्या तारा वापरल्या जातात.

इलेक्ट्रॉनिक घटकांमध्ये जोडणी करण्यासाठीही याचा उपयोग होतो. संगणक आणि मोबाईल फोन यांसारख्या इलेक्ट्रॉनिक उत्पादनांमध्ये, तांब्याच्या तारांद्वारे विविध इलेक्ट्रॉनिक घटकांमध्ये सिग्नलचे प्रसारण आणि वीजपुरवठा शक्य होतो.